Jeugd aan drugs?
- Vanaf 1945: Uitgaansleven en festivalisering
“Visbedrijven in Bunschoten-Spakenburg bieden personeel cocaïne aan om het harder te laten werken. Bij volwassen werknemers zou een lijntje coke al ingeburgerd zijn. Nu wordt echter ook minderjarig personeel harddrugs aangeboden.”
Dit bericht stond op zaterdag 9 november 2002 op de voorpagina van De Gooi- en Eemlander. Dit negatieve nieuws zorgde voor dorpsbrede opwinding en de visbranche reageerde onmiddellijk met een kort geding. Drie maanden later trok de krant voor de Haarlemse rechtbank de uitlatingen in het gewraakte artikel officieel in. Rectificatie had inmiddels al plaatsgevonden. Maar is het niet zo: waar rook is, daar zal toch ook wel vuur zijn?
Tapperijen en kroegen
Vertier is van alle tijden. Bunschoten kende zijn paardenmarkt en kermis. Verder zijn er altijd herbergen en kroegen geweest. Alleen al in de kom van Bunschoten waren er ooit vijf, later drie. Na 1885 zijn ze als gevolg van bemoeienis van gereformeerde zijde enige tijd bijna verdwenen. Maar ze kwamen terug. In 1900 begon Lammert Ruizendaal (‘t Honkie) een café aan de Havendijk, dat in 1925 werd overgenomen door Abraham de Graaf (Bram van Zeger), voorloper van De Slok. Zeger de Graaf (broer van Abraham) begon in 1932 achter op de Turfwal met de voorloper van De Fuuk (1935 Aart Hopman, 1938 Lammert Hopman). Buiten het dorp, meer uit het zicht waren: Nolletje (Arnold Pijpers), Ruimzicht (1932, 1935 overgenomen door Abraham de Graaf), De Kooi en Gigo (1934, Gijsbert Hopman). Pas na 1960 zouden er meer barren en discotheken in het dorp komen. Ze vestigden zich vooral in een klein gebied rond de haven van Spakenburg en hebben de laatste jaren met hun terrassen ook een deel van de aangrenzende straat in bezit genomen.
Met de versnelde modernisering en de alsmaar toenemende feestcultuur zijn deze ‘hokken’ (de volksmond) wekelijks centra van een groots jeugdvermaak geworden. De Bunschoter jongeren werken hard, hebben veel geld en willen in het weekend uit hun dak met drank en drugs. En dan gaat er wel eens iets mis. Een bericht over cocaïnegebruik in De Gooi- en Eemlander toont op z’n minst aan dat modernisering in een traditionele dorpsgemeenschap niet altijd even rimpelloos verloopt. Bunschoten-Spakenburg staat daarin niet op zichzelf. In de vissersdorpen Urk en Volendam lijkt zich hetzelfde voor te doen. ‘Moedige Moeders’ vragen sinds 2005 in Bunschoten niet voor niets aandacht voor hun kinderen. Kerken maken jeugdbeleid en de burgerlijke gemeente voert dure onderzoeken uit op dit gebied.
Komst van toeristen
Er werd ook feest gevierd bij bruiloften en landelijke hoogtijdagen (1898, 1913, 1923, 1945, 1948). Vanaf 1912 was er een echte feestzaal in Het Volksbelang aan de Zuidwenk. De Korporaal aan de Havenstraat en Bob aan de Westdijk waren de eerste gelegenheden, waar toeristen terecht konden. Hotel-restaurant De Mandemaaker opende in 1966 zijn deuren.
Ondanks het diepingrijpende proces van modernisering, die de eigenheid van de gemeenschap steeds verder ondermijnt, blijft het eigen verleden een bron van inspiratie. De herinnering daaraan wordt bewust levend gehouden in musea en een vereniging (zie: venster 34). De lokale cultuur wordt kunstmatig in leven gehouden om te worden ingezet als trekpleister voor de toenemende stroom toeristen en voor het vullen van de steeds voller wordende evenementenkalender.
Festivalisering en evenementen
Die kalender begon in 1971 met de eerste Spakenburgse Dag. In 1972 werden dat er twee en in 1973 vier. Ze werden in korte tijd een groot succes. Daarna volgden de Zuidwalwedstrijden (1974), de zeilrace van de Nacht van Spakenburg (1983), het sportieve evenement van de Eemmeerloop (1985), de door de Bruine Vloot georganiseerde Visserijdag (1988), de palingrookwedstrijden (1990, uitreiking van de Jacob van Jan-trofee), het rugbyfestijn op de avond vóór Koninginnedag (1991), het standwerkersconcours (1991, uitreiking van de Rabo-trofee),de solexrace (1995) en de Bunschoter boeren- en beestenboel (1996), die voor het boerendorp Bunschoten een tegenhanger van de Spakenburgse Dagen moet zijn. In dit rijtje horen ook thuis de Open Monumentendag, de Dag van het Nationaal Landschap, de Grebbeliniedag.
Sinds 2000 verschijnt elk jaar de Evenementenkrant, die alles keurig op een rijtje zet.
