Sinds kort is de Historische Canon van Bunschoten te bekijken op deze site. Voorheen in boekvorm, maar nu ook online. Dit is het verkorte, maar toch redelijk uitgebreide algemene verhaal van de geschiedenis van onze plaatselijke gemeenschap, verdeeld over 34 hoofdstukken.
Wat is een canon?
Het woord ‘canon’ (Grieks: κανών) heeft meerdere betekenissen. Maar in hier betekent het ‘lijst’ of ‘opsomming’. Zoals het ook voorkomt in de Bijbelse canon: de lijst van bijbelboeken. De lijst is in dit geval de opeenvolging van de 34 hoofdstukken. Er had misschien ook wel een ander woord gekozen kunnen worden, maar deze canon is een ‘kindje’ van de al bestaande Nederlandse Canon en heeft dus dezelfde familienaam meegekregen, en de hoofdstukken worden daarin ‘vensters’ genoemd.
Canon van Nederland
De Canon van Nederland is het gevolg van de bemoeienis van de Nederlandse overheid met de inhoud van het onderwijs. Die bemoeienis is al heel oud (daterend van de Schoolwet van 1806), maar werd in 1993 specifiek vastgelegd in zogenoemde Kerndoelen. Voor het vak Vaderlandse Geschiedenis kregen die kerndoelen in 2006 de vorm van de ‘Canon van Nederland’: 50 vensters (verdeeld over 10 tijdvakken), waarin kort staat, wat iedereen eigenlijk zou moeten weten van de Nederlandse geschiedenis. Dit onderwijs geldt dan voor het basisonderwijs en de eerste twee jaren van het middelbaar onderwijs.
De Canon van Nederland is als gevolg van veranderende tijdgeest daarna twee keer veranderd, eerst in 2014, en daarna in 2020. Daarmee wordt maar weer eens duidelijk, dat de kijk op het verleden nooit in beton is gegoten, maar verandert naar gelang het gezichtspunt in tijd en plaats. Emancipatie, inclusiviteit en diversiteit kregen meer nadruk.
Vanaf 2017 is de Canon van Nederland te zien in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Deze tentoonstelling wordt in 2027 beëindigd.
‘Canongekte’
De lancering van de Canon van Nederland in 2006 resulteerde in een ‘canongekte’. Allerlei historische verenigingen publiceerden in de jaren daarna regionale en plaatselijke canons. Veel daarvan kun je hier vinden. Maar niet allemaal. Die van Bunschoten (2008) en Eemnes (2011) staan er niet op.
Regionale canons die er wel op staan zijn die van Eemland, Woudenberg, Leusden, Nijkerk en Huizen.
Historische Canon van Bunschoten
De ‘canonkoorts’ bereikte ook Bunschoten. In 2008 is de Historische Canon van Bunschoten door de Historische Vereniging gepubliceerd. Het idee was afkomstig van de toenmalige voorzitter Jan Bos. Voor zover bekend, wordt deze canon niet officieel in het plaatselijk onderwijs toegepast, al zullen sommige geschiedenisleraren er best voordeel bij hebben gehad.
De Bunschoter canon bestaat dus uit 34 vensters, verdeeld (afgezien van de eerste twee vensters) over zes hoofdlijnen:
- Land & Water: landschap
- Mensen & Bewoning: maatschappij
- Werken & Vooruitgang: economie
- Bestuur & Politiek: overheid
- Kerk & Geloof: levensbeschouwing
- Cultuur & Sport: cultuur